PHÂN BỔ TÀI SẢN ĐẦU TƯ

1. Khái niệm về phân bổ tài sản đầu tư và vai trò của quyết định phân bổ tài sản

Phân bổ tài sản là quyết định phân chia tiền của nhà đầu tư/ quỹ đầu tư vào các nhóm tài sản khác nhau. Trong đó, nhóm tài sản bao gồm các tài sản có cùng đặc tính, đặc trưng và mối quan hệ lợi nhuận rủi ro. Các trái phiếu chẳng hạn thuộc về cùng một nhóm tài sản và có thể phân thành các nhóm nhỏ hon ví dụ như trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu Chính phủ,...

Các quyết định về phân bổ tài sản không phải là các quyết định riêng lẻ. Thực chất, đó là bộ phận cấu thành của hoạt động quản lý danh mục đầu tư.

Những nhà quản lý tài sản tìm cách tối ưu hóa tỷ lệ lợi nhuận và rủi ro._ Thông qua, các nhà đầu tư chuyên nghiệp, các nhà quản lý tài sản chuyên nghiệp hay sử dụng phương pháp phân tích top-down. Phương pháp này bắt đầu từ những phân tích trên bình diện vĩ mô, sau đó là phân tích ngành để đưa ra quyết định về cơ cấu danh mục đầu tư.

Như ta đã biết, việc xây dựng chinh sách đầu tư là cần thiết, nhằm thiết lập cơ sở để hoạch định chiến lược đầu tư chung. Mặc dù chính sách đầu tư khống chi tiết rõ nhóm hoặc loại tài sản nào nhà quản lý phải giao dịch, hoặc thời điểm giao dịch. Tuy nhiên, chính sách đầu tư là cơ sở để đưa một nhóm hoặc loại tài sản nào  đó vào trong danh mục của nhà đầu tư, cũng như cơ cấu đầu tư vào mỗi loại tài sản.

Việc phân bô vốn đầu tư nhằm thiết lập cơ cấu danh mục chi tiết chính là quá trình phân bổ tài sản. Cần lưu ý rằng, cơ cấu phân bổ tài sản là những khoản giá trị, điều này giúp nhà quản lý linh hoạt hơn, sử dụng kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn, tận dụng xu thế thị trường làm gia tăng giá trị cho danh mục đầu tư.

Phân bổ tài sản thực chất là quyết định nhằm chi tiết hóa quyêt định phân bổ vốn. Quyết định phân bổ vốn nhằm xác lập phần vốn mà nhà đầu tư sẽ đầu tư vào các công cụ ít rủi ro (công cụ trên thị trường tiền tệ), an toàn nhưng lợi nhuận thấp và phần vốn còn lại dành cho các công cụ rủi ro (có lợi nhuận cao hơn nhưng cũng có mức rủi ro cao hơn.

Sau khi đã xác lập được phần vốn sẽ đầu tư vào các công cụ rủi ro, nhà đầu tư sẽ phải đi đến quyết định về việc phân bổ tài sản. Đây còn được gọi là hoạt động phân bổ tài sản chiến lược nhằm xác lập tỷ trọng từng nhóm tài sản với các mức độ rủi ro khác nhau trong cơ cấu danh mục tài sản rủi ro, ví dụ như cổ phiếu, trái phiếu hay bất động sản. Như vậy, quyết định phân bổ tài sản nhằm xác lập tỷ trọng vốn dành cho từng nhóm tài sản có mức độ rủi ro khác nhau trong cấu trúc của danh mục tài sản rủi ro.

Sau khi đã đưa ra các quyết định phân bổ tài sản thì nhà đầu tư đưa ra các quyết định về phân loại tài sản, tức là hoạt động phân bổ tài sản chiến thuật nhằm chi tiết hóa từng mã chứng khoán hoặc từng dự án bất động sản. Quyết định này nhằm xác lập một cách chi tiết nhất từng loại chửng khoán và các tài sản rủi ro trong danh mục. Hầu hết các nhà đầu tư có tổ chức đều có hướng tiếp cận từ trên xuống dưới như vậy. Công tác phân bổ vốn và phân bổ tài sản được thực hiện ở các cấp lãnh đạo công ty hoặc hội đồng đầu tư, trong khi đó chi tiết về từng lượng cổ phiếu cấu phần trong danh mục sẽ do  nhả quản lý danh mục đầu tư quyết định. Các nhà đầu tư cá nhân mặc dù không thục hiện phân tích đầu tư một cách bài bản, song cũng có những quyết định gần như vậy.

Phân bổ tài sản cho thấy mặc dù lợi nhuận đầu tư là quan trọng, tuy nhiên mục tiêu cơ bản của quản ls danh mục lại là quản tự rủi ro. Chính xảc hơn mục đích chính của quản lý danh mục là giảm thiểu rủi ro nhưng vẫn đảm bảo lợi nhuận ở một mức độ nhất định hoặc tối đa hóa lợi nhuận vớỉ quy mô rủi ro định trước.

2.Quy trình phân bổ tài sản đầu tư: bao gồm những bước sau:

Bước 1. Xác định các loại tài sản được đưa vào danh mục đầu tư. Loại tải sản chính thường bao gồm như sau:

• Công cụ thị trường tiền tệ (thường được gọi là tiền mặt)
• Chứng khoán có thu nhập cố định (thưởng được gọi là trái phiếu)
• Cổ phiếu
• Bất động sản

-Kim loại quý

• Tài sản khác

Các nhà đầu tư có tổ chức hiếm khi đầu tư vảo nhiều hơn 4 loại tài sản đầu tiên, trong khi nhà đầu tư cá nhân có thể đưa kim loại quý và những tài sản đầu tư khác vào danh mục đầu tư của mình.

Bước 2. Xác định kỳ vọng thị trường vốn. Bước này bao gồm việc sử dụng số liệu quá khứ và phân tích kinh tế để quyết định kỳ vọng của nhà đầu tư về tỷ suất sinh lời trong tương lai trong kỳ đầu tư của một tài sản được xem xét.

Bước 3. Xây dựng đường cong hiệu quả danh mục đầu tư. Bước này bao gồm xác đinh danh mục đầu tư sao cho đạt mức sinh lời kỳ vọng tối đa đối với bất kỳ mức rủi ro tương ứng nào.

Bước 4. Tìm ma trận tài sản tối ưu. Bước này bao gồm việc lựa chọn danh mục đầu tư hiệu quả đáp ứng tốt nhất mục tiêu mức sinh lời và rủi ro của nhà đầu tư trong khi thỏa mãn những hạn chế mà nhà đầu tư phải đối mặt. Trong chiến lược phân bổ tài sản mục tiêu tỷ suất sinh lời, mức chịu đựng rủi ro và hạn chế đầu tư của nhà đầu tư đều được thống nhất với những kỳ vọng thị trường vốn dài hạn để thiểt lập các mức độ rủi ro đối với chính sách đầu tư - các loại tài sản chấp nhận được. Mục tiêu là để thỏa mãn những mục tiêu và hạn chế đầu tư của nhà đầu tư. Do vậy, chiến lược phân bổ tài sản có thể được xem như một quy trình với những bước đã hoàn toàn được xác định. Thực hiện những bước này tạo ra một bộ những tỷ trọng cho những loại tài sản trong danh mục; chúng ta gọi bộ những tỷ trọng này là phân bổ tài sản chiến lược. Do đó, chiến lược phân bổ tài sản có thể vừa ám chỉ một quy trình vừa ám chỉ tới kết’ quả cuối cùng của nó.

3.Các chiến lược phân bổ tài sản đầu tư:

a.Chiến lược phân bổ cố định

Đây lả một phương pháp truyền thống chủ yểu phụ thuộc vào khả năng chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư. Trước tiên, nhà đầu tư cần xác định khả năng chấp nhận rủi ro của mình, có nghĩa là mức độ để nhà đần tư sẵn sàng đánh đổi lỗ/lãi của khoản đầu tư. Thông thường chiến lược này phân bổ 70% vốn vào đầu tư cổ phiếu và 30% vốn đầu tư vào trái phiếu.

Chiến lược này có ưu điểm là khiến cho việc đâu tư trở nên phù hợp hơn với khả năng chấp nhận rủi ro cũng như giúp nhà đầu nhìn nhận rõ hơn về cả mức độ sinh lời và rủi ro của khoản đầu tư. Tuy nhiên, nhược điểm của chiến lược này là hầu hêt mức độ cnâp nhận sứa cảc nhà đâu tư sẽ thay đổi tùy thuộc vào hoàn cảnh. Khi thị trường đang phát triển nhanh, nhiều nhà đầu tư trở nên hiếu chiến hơn, còn khi thị trường đang gặp khó khăa thì họ g:l có xu hướng ihậư trọng và rụt rè hơn trong việc ra qpyểt định. Hơn nữa, nhũng người thực hiện chiến ỉược .này đều có một danh mục quá bảo thủ mà bỏ qua những mục tiêu dài hạn trong tương lại.

       b.Chiến lược “Lý thuyết ngày sinh”:

Chiên lược phân bô tàỉ sản này dựa trên một lý thuyết mang tên ^“Lý thuyết ngày sinh’’. Theo đó, càng cao tuổi nhà đầu tư càng nên thận trọng trong đầu tư. Công thức hay được sử dụng trong chiến lược này là: % đầu tư vào cổ phiếu =110 - số tuổi. Ví dụ, khi đang ở độ tuổi 40, bạn nên dành 70% vốn đầu tư vào cổ phiếu; còn khi tuổi đã lên đến 50 thì chỉ nên dành 60% cho đầu tư cổ phiếu mà thôi.

Ưu điểm của chiến lược này chính là việc dễ ràng điều chỉnh với những khoảng thời gian ngắn. Tuy nhiên chiến lược này cũng vấp phải một số tranh luận của nhà đầu tư, nhất là những người có khả năng chấp nhận rủi ro cao vì khi đó họ sẽ không mong muốn việc đầu tư của mình trở nên bảo thủ hơn qua mỗi năm. Họ cũng cho rằng, khi đã đầu tư nhiều năm, họ sẽ có nhiều kinh nghiệm hơn để thực hiện những chiến lược mạnh dạn thay vì ngày càng trở nên dè dặt hơn.

c. Chiến lược phân bổ theo chu kỳ

Chiến lược phân bổ tài sản truyền thống thường không tạo ra nhiều lợi nhuận cho những nhà đầu tư mới bắt đầu và đòi hỏi một khoảng thời gian tương đối dài để những danh mục nhỏ có thể sinh lời. Bên cạnh đó, nó cũng tạo ra một loại rủi ro mang tên “rủi ro thập kỷ trước” bởi vì 80% lợi nhuận mà khoản đầu tư mang lại sẽ đến sau khoảng từ 10-20 năm. Vì thế nếu nhà đầu tư vừa phải trải qua một thập kỷ tồi tệ (2000-2009) thì điều đó cũng có nghĩa tỷ suất mà nhà đầu tư đạt được trong suốt quá trình đầu tư chẳng đáng là bao nhiêu. Chiến lược đầu tư theo chu kỳ sẽ giúp cho nhà đầu tư giảm thiểu được rủi ro thông qua việc đa dạng hóa danh mục đầu tư theo thời gian. Theo chiến lược này, về cơ bản nhà đầu tư sẽ tạo ra một danh mục đầu tư gồm tốỉ thiểu 50% là các khoản vay, sau đó đầu tư toàn bộ vào danh mục cổ phiếu.

d.Chiến lược phân bổ trong dài hạn

Mặc đù hầu hết các công việc đầu tư thường phải kéo dài tối thiểu 30 năm, tuy nhiên nhiều nhà đầu tư dường như vẫn thường tập trung vào những khoản lợi nhuận ngắn hạn. Theo nghiên cứu của giáo sư Jeremy Siegel, trong dài hạn, cổ phiếu có xu hướng mang lại mức sinh lời ổn định và đáng tin cậy hơn so với trái phiếu.

Điều này được lý giải ở chỗ, đầu tư vào trái phiếu thường chịu ảnh hưởng mạnh từ lạm phát. Khi lạm phát gia tăng, giá trị thực của các khoản thu nhập cố định từ trái phiếu sẽ bị suy giảm đáng kể. Ngược lại, thị trường cổ phiếu gắn liền với hoạt động của các tập đoàn và doanh nghiệp lớn-những tổ chức có khả năng thích ứng và điều chỉnh hoạt động kinh doanh để duy trì và gia tăng lợi nhuận theo thời gian. Các doanh nghiệp này sở hữu nhiều công cụ để thúc đẩy tăng trưởng, chẳng hạn như tăng giá bán, mở rộng tệp khách hàng, phát triển sản phẩm mới, thâm nhập thị trường mới, tối ưu chi phí, hoặc thậm chí thực hiện các thương vụ sáp nhập và thâu tóm đối thủ cạnh tranh. Chừng nào các doanh nghiệp còn tiếp tục tạo ra lợi nhuận, thì về cơ bản, thị trường chứng khoán vẫn có nền tảng để duy trì sự ổn định và tăng trưởng trong dài hạn.

e. Chiến lược Rempel Maximum

Chiến lược này thường được áp dụng với những người muốn đi vay vốn để đầu tư dài hạn. Việc vay vốn để đầu tư có thể Ịàm gia tăng cả lợi nhuận lẫn thiệt hại, tuy nhiên nhà đầu tư sẽ giảm thiểu được rủi ro một cách đáng kể nếu như thực hiện đầu tư trong dài hạn. Đây là chiến lược được phát triển từ chiến lược đầu tư cổ phiếu trong dài hạn. Có một thực tế cho thấy, trong số 400 người giàu nhất thế giới (theo tạp chí Forbes) thì có đến 87% thực hiện chiến lược đòn cân nợ - sử dụng tiền của người khác để đầu tư vào công việc kinh doanh của mình hoặc vào thị trường cổ phiếu.

Việc quyết định lượng vốn vay có thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Mục đích chủ yếu là để vay khoản tiền tối đa mà nhà đầu tư có khả năng hoàn trả trong dài hạn.

                                                                                       Nguyễn Thị Minh Hà.