1. Dấu lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam

Rạng sáng ngày 10/8/2025 theo giờ Việt Nam, tổ chức xếp hạng chỉ số FTSE Russell đã công bố Báo cáo Phân loại Quốc gia Cổ phiếu FTSE 9/2025 từ nhóm Thị trường Cận biên (Frontier Market) lên Thị trường Mới Nổi Thứ cấp (Thị trường mới nổi thứ cấp) . Đây là điều kiện xảy ra ở đầu tháng tư trong và ngoài nước chờ đợi trong nhiều năm, đánh dấu kết quả của hơn bảy năm nỗ lực cải cách pháp lý, hạ tầng giao dịch và tính minh bạch thông tin của thị trường vốn Việt Nam.

Theo trình bày đã được công bố, ngày có hiệu lực chính thức là 21/9/2026, sau khi Ban Quản trị Chỉ số FTSE Russell tiến hành đánh giá giữa kỳ vào Quý III/2026 công ty chứng khoán toàn cầu. Đến tháng 4/2026, FTSE Russell đã chính thức xác nhận việc tiết lộ thông tin này. Việc đưa phiếu bầu Việt Nam vào các chỉ số FTSE sẽ được phát triển theo giai đoạn, bắt đầu từ ngày 21/9/2026 và 9/2027 sốc cho thanh khoản và dòng vốn thị trường.

Ba trụ cột cải tiến giúp Việt Nam đáp ứng các tiêu chí quốc tế bao gồm: (i) phát triển hệ thống công nghệ giao dịch mới (KRX) hợp tác với Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc; (ii) bãi bỏ quy định yêu cầu ký kết trước giao dịch (không cấp vốn trước) đối với nhà tư nước ngoài; và (iii) kiệt sức các giới hạn về sở hữu nước ngoài tại một số ngành, lĩnh vực.

2. Cơ sở: Đón dòng vốn ngoại và cấu trúc thị trường tái sinh

2.1. Quy mô dòng vốn dự kiến

Các công ty chứng khoán và tổ chức phân tích trong nước đưa ra nhiều kịch bản về quy mô dòng vốn ngoài có thể chuyển sang TTCK Việt Nam sau khi nâng cấp chính thức có hiệu lực, động dao trong khoảng 3-6 tỷ USD tùy theo cách tính. Một số ước tính chi tiết hơn cho rằng dòng vốn mô phỏng động động từ các mô phỏng chỉ số ETF có thể đạt khoảng 1,4-1,5 tỷ USD, trong khi dòng vốn chủ động (từ các dòng đầu tư động động đánh giá lại phân tích bổ sung tài sản theo nhóm thị trường mới nổi) có thể đáng kể hơn, ước tính từ 4-5 tỷ USD.

2.2. Tái cấu trúc cấu trúc nhà tư và dòng tiền

Việc nâng cấp không đơn giản mang lại một loại vốn mới mà vẫn tạo ra sự chuyển dịch sâu sắc trong cấu trúc thị trường tài chính Việt Nam:

• Dạng hóa cơ sở tư vấn đầu tư : TTCK Việt Nam vốn phụ thuộc lớn vào nhà tư nhân trong nước sẽ có thêm sự tham gia bền vững hơn các tổ chức quốc tế đầu tư, giúp giảm bớt thời hạn đầu cơ sở và các biến động thái quá.
• Cải thiện định giá và tài khoản : Việc được đưa vào chỉ số của các mô phỏng theo FTSE buộc các sản phẩm này phải mua cổ phiếu Việt Nam bất động sản — hai nhóm chuyên ngành được dự báo là tâm điểm tái cơ cấu danh mục.
• Thúc đẩy sóng mã hóa mới (IPO) : Giai đoạn 2025-2026 được kỳ vọng chứng kiến ​​các sản phẩm dịch vụ niêm yết quy mô lớn, cung cấp phần mở rộng quy mô và chất lượng hàng hóa hóa trên thị trường, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ nhà tư tổ chức nước ngoài.
• Giảm chi phí tài chính cho doanh nghiệp : Khi định giá thị trường được cải thiện và thanh toán tăng, các doanh nghiệp cung cấp thể động vốn qua kênh cổ phiếu với chi phí thấp hơn, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số mà Chính phủ đặt ra cho giai đoạn 2026-2030.
• Nâng cao vị trí và uy tín quốc gia : Việc được tổ chức hạng quốc tế công nhận là một tín hiệu tích cực về môi trường đầu tư, có thể lan tỏa sang các lĩnh vực khác như đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và hạng tín nhiệm quốc gia gia.

3. Thách thức: Bài học từ các trường đi trước

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy công việc được nâng cấp không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với tăng trưởng cân nổ ngay lập tức, mà tùy thuộc nhiều vào các yếu tố vĩ mô và nội tại của từng thị trường.

• Phản ứng thị trường không đồng nhất : Sau khi thông tin nâng cấp được công bố, một số thị trường như Qatar, UAE từng ghi nhận thanh khoản và điểm số có dấu hiệu giảm trong thời hạn ngắn, trước khi bước vào giai đoạn tăng trưởng bền vững hơn. Trường hợp Trung Quốc năm 2018 cũng cho thấy diễn biến thị trường nhưng chịu chi phối bởi các yếu tố bên ngoài như căng thẳng thương mại quốc tế.
• Saudi Arabia tài khoản và chỉ số suy giảm trước khi ổn định trở lại, tìm thấy nhà tư vấn cần hiển thị trình chuyển đổi theo từng bước của FTSE.
• Áp lực duy trì tiêu chuẩn sau nâng cấp : Việt Nam sẽ phải tiếp tục duy trì và cải thiện các tiêu chí đã đạt được (khả năng tiếp cận thị trường qua các công ty chứng khoán toàn cầu, cơ chế thanh toán bù trừ, tính minh bạch thông tin), tránh nguy cơ được đưa vào giao diện theo dõi hạ hạng nếu không tiếp tục cải thiện.
• Rủi ro biến động dòng vốn ngắn hạn : Dòng vốn từ các dòng nuôi động chỉ số có thể tạo ra biến động giá trong Đòi hỏi cơ quan quản lý cần có kịch bản ứng dụng phù hợp để ổn định thị trường.
• Sức khỏe nội tại vẫn là yếu tố quyết định : điều kiện cần thiết để thị trường tăng trưởng bền vững; Yếu tố quan trọng hơn vẫn nằm ở nền tảng vi mô (chất lượng doanh nghiệp niêm yết, lợi nhuận) và vĩ mô (tăng trưởng GDP, tận dụng, tỷ lệ giá) của nền kinh tế.
• Hạ tầng và năng lực vận hành : Hệ thống giao dịch mới (KRX) và các trình quy trình liên quan đến cơ chế không yêu cầu ký tự trước cần được vận hành ổn định, thông minh trong thực tế để tránh các cố kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư quốc gia trong giai đoạn đầu chuyển đổi.

4. Kết luận

Việc FTSE Russell chính thức nâng cấp hạng thị trường chứng khoán Việt Nam có ý nghĩa chiến lược, phản ánh thành quả cải tiến bền bỉ trong hơn bảy năm qua và mở ra cơ hội đón nhận dòng suối ngoại quy mô lớn, tái cấu trúc cơ sở nhà tư và nâng cao vị trí nhập tài chính của Việt Nam trên bản đồ khu vực và toàn cầu.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa đầy đủ các lợi ích này, Việt Nam cần tiếp tục hiển thị trình cải tiến, đảm bảo hạ tầng giao dịch vận hành ổn định, duy trì các tiêu chuẩn đã đạt được và chuẩn bị các kịch bản ứng phó với biến động dòng vốn trong giai đoạn chuyển đổi 2026-2027. Kinh nghiệm từ các thị trường đi trước cho thấy nâng hạng là điều kiện cần nhưng chưa đủ — sự phát triển bền vững của TTCK Việt Nam về lâu dài vẫn phụ thuộc chủ yếu vào chất lượng tăng trưởng kinh tế vĩ mô và sức khỏe nội tại của doanh nghiệp cung cấp.